Cách đàm phán lương khi phỏng vấn: gross hay net, thử việc bao nhiêu
Cập nhật 30/9/2026. Số liệu lấy từ 7 văn bản gốc, liệt kê cuối bài.
Đàm phán lương dễ hơn khi bạn biết chính xác mình đang nói về con số nào. Việc đầu tiên luôn là hỏi rõ: con số đó là gross hay net.
Gross và net khác nhau thế nào
Lương gross là lương ghi trên hợp đồng, trước khi trừ bảo hiểm và thuế. Lương net là tiền thực nhận về tài khoản. Từ lương gross, người lao động bị trừ các khoản sau (mức áp dụng năm 2026):
| Khoản trừ | Người lao động đóng | Căn cứ |
|---|---|---|
| Bảo hiểm xã hội (quỹ hưu trí và tử tuất) | 8% tiền lương đóng bảo hiểm | Bảo hiểm xã hội Việt Nam |
| Bảo hiểm y tế | 1/3 của mức 4,5%, tức 1,5% tiền lương đóng bảo hiểm | Nghị định 188/2025/NĐ-CP |
| Bảo hiểm thất nghiệp | Tối đa 1% tiền lương tháng | Điều 33 Luật Việc làm số 74/2025/QH15 |
| Thuế thu nhập cá nhân | Tính trên phần thu nhập còn lại sau bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh | Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 |
Như vậy phần bảo hiểm người lao động đóng tối đa là 10,5% tiền lương đóng bảo hiểm. Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng mỗi tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi người phụ thuộc. Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 rút biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống 5 bậc, áp dụng cho thu nhập từ tiền lương từ kỳ tính thuế năm 2026.
Ví dụ để hiểu cách trừ: lương gross 20 triệu đồng, đóng bảo hiểm trên đủ 20 triệu, không có người phụ thuộc. Bảo hiểm tối đa 10,5% là 2,1 triệu đồng. Còn 17,9 triệu, trừ giảm trừ bản thân 15,5 triệu, còn 2,4 triệu đồng là phần tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến. Hai người cùng "lương 20 triệu" có thể nhận về khác nhau nếu một người được đóng bảo hiểm trên mức thấp hơn, nên hỏi luôn lương đóng bảo hiểm là bao nhiêu.
Mức sàn bạn nên biết
Lương tối thiểu tháng từ 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP:
| Vùng | Lương tối thiểu tháng | Lương tối thiểu giờ |
|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000đ | 25.500đ |
| Vùng II | 4.730.000đ | 22.700đ |
| Vùng III | 4.140.000đ | 20.000đ |
| Vùng IV | 3.700.000đ | 17.800đ |
Lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó (Điều 26 Bộ luật Lao động 2019). Khi đàm phán, hỏi rõ cả lương thử việc lẫn lương chính thức.
"Deal tăng bao nhiêu" thì hợp lý?
Không có con số chung đáng tin cho mọi ngành và mọi vị trí, nên đừng tin một tỷ lệ cố định nào. Hãy dựa vào ba thứ bạn kiểm được:
- Khoảng lương ghi trong chính tin tuyển dụng, và trong các tin khác cùng chức danh, cùng khu vực.
- Tổng thu nhập hiện tại của bạn: lương, thưởng, phụ cấp, bảo hiểm đang được đóng trên mức nào.
- Phần việc tin mới đòi thêm so với việc hiện tại.
Cách nói khi được hỏi mong muốn lương
- Đưa một khoảng, đầu dưới là mức bạn thật sự chấp nhận được, nói rõ gross.
- Nếu tin đã ghi khoảng lương, hỏi vị trí của bạn nằm ở đâu trong khoảng đó và dựa trên tiêu chí gì.
- Đàm phán cả gói: lương đóng bảo hiểm, thưởng, lương tháng 13 nếu có, phụ cấp, ngày phép, lịch xét tăng lương.
- Chốt bằng văn bản: thư mời nhận việc hoặc hợp đồng ghi đủ các con số đã thống nhất.
Tin ghi "lương thỏa thuận" hay "thu nhập lên tới" mà không có lương cứng? Dán vào Đọc JD: công cụ bật cờ lương mập mờ để bạn biết cần hỏi gì trước buổi phỏng vấn.
Câu hỏi thường gặp
Nên deal lương gross hay net?
Nên nói bằng lương gross và hỏi rõ lương đóng bảo hiểm, vì bảo hiểm (tối đa 10,5% với người lao động) và thuế thu nhập cá nhân được tính từ đó. Nói net dễ hiểu lầm khi thuế và mức đóng bảo hiểm thay đổi.
Lương thử việc có được thấp hơn lương chính thức không?
Có, nhưng ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó (Điều 26 Bộ luật Lao động 2019).
Giảm trừ gia cảnh năm 2026 là bao nhiêu?
15,5 triệu đồng mỗi tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi người phụ thuộc, từ kỳ tính thuế năm 2026 (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15).
Nguồn
- Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Thay đổi mức lương tối thiểu làm căn cứ tính đóng BHXH bắt buộc từ ngày 01/01/2026, đọc ngày 30/9/2026.
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Nghị định 188/2025/NĐ-CP, quy định mới về mức đóng bảo hiểm y tế, đọc ngày 30/9/2026.
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Quy định mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (Điều 33 Luật Việc làm số 74/2025/QH15), đọc ngày 30/9/2026.
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, đọc ngày 30/9/2026.
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Giới thiệu Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, đọc ngày 30/9/2026.
- BHXH TP.HCM, Thông báo số 64/TB-BHXH ngày 07/01/2026 về mức đóng từ 01/01/2026 (theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP), đọc ngày 30/9/2026.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Công báo số 993 + 994 ngày 26/12/2019, đọc ngày 30/9/2026.
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý. Trường hợp cụ thể, hỏi phòng nhân sự, cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc luật sư.